عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

50

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

سال تولدش كه خود تقرير كرد در سنه ( 369 ) سيصد و شصت و نه هجرى بوده و توفى عند صلوة الصبح اوّل يوم من رجب سنة اربع و اربعين و اربعمائه ( 444 ) و كان اذا توفى ابن خمس و سبعين سنه كتابى در كليّات طب و كتب متعدده در منطق دارد * 2 1 ابن بكلارش از مشاهير اطباى اندلس و نشو و نماى وى در سرقسطه « 7 » بوده و در نزد سلاطين بنى هود رتبتى بلند داشته آن حكيم يهودى مذهب بود و بيشتر وقت در معالجات دواى مفرد استعمال مىكرد و بتجويز ادويهء مركبه كمتر مىپرداخت و هميشه از طريقهء احتياط تجاوز نمىفرمود سال وفاتش معين نيست ولى تا اواخر مائه پنجم در قيد حيات بوده از مؤلفات او ( كتاب ادويهء مفرده ) است كه بنام المستعين باللّه ابى جعفر احمد بن المؤتمن باللّه بن هود تاليف نموده و وضع اين كتاب بطور جدول است ( رساله در استعمال سموم ) ( رساله در صيانت بعضى ادويهء حيوانيّه و معدنيّه ) 2 1 ابن البنا الطبيب الصوفى هو احمد بن عثمان المكنى بابى العباس از اهل مراكش و در فنون معقول و منقول لا سيّما هيئت و نجوم و فقه و تفسير و حديث و طب مهارتى بكمال داشته كثرت علم و دانش او در علوم متنوّعه آن‌چنان بوده كه در هر علمى تصانيف عديده داشته و طالب هر فنى نزد وى استفاده مىنموده چنانچه حافظ رشيد در ترجمهء آن عالم نحرير فرمايد ( ما رأيت عالما بالمغرب الا رجلين ابن البنا بمراكش « 8 » و ابن الشاط بسبته ) و فاضل به جائى در حق وى كويد * ( كان فاضلا مهذبا ذا اجادة مع قلّة الكلام جدّا لا يتكلم به غير علم و يسكت جميع الناس بكلامه ) اين فاضل يكانه علاوه بر مقامات ظاهرى صاحب درجات باطنى بوده و در عالم رياضات و تأييدات غيبى راه مكاشفات مىپيموده هزميرى كه ويرا استاد طريقت و مرشد راه حقيقت بود در حق وى كرارا مىفرمود ( مكنك اللّه من علوم السمأ كما مكنك من علوم الارض ) آن حكيم بيمانند علم طب را از حكيم بن حجله فراگرفته بود ولى علوّ مقامش بمرتبه بود كه بامر معالجات نمىپرداخت ولادتش در سال

--> ( 7 ) سرقسطه بفتحتين و قاف مضمومه و سين مهمله ساكنه و طاء مهمله شهر مشهورى است از بلاد اندلس در كتب جغرافى اروپ ساراغوسه SARAGOSSE ضبط نموده‌اند ( لمؤلفه ) ( 8 ) مراكش بالفتح ثم التشديد و ضم الكاف و شين معجمة اعظم مدينة بالمغرب و اجلها و بها سرير ملكه و سبته بالفتح و قيل بالكسر بلدة مشهورة من قواعد بلاد المغرب ( مراصد )